THY’nin kabin ve kokpit ekiplerini doğrudan ilgilendiren “Hedef 12” düzenlemesi, son haftalarda havacılık gündeminin en çok tartışılan konusu oldu. Eylül ayı sonunda başlayan onam süreci tamamlanmış görünse de, Hava-İş sendikasıyla şirket arasındaki görüşmenin sonuçsuz kalması ve konunun TBMM’ye kadar taşınması, meseleyi kabin memurları için hâlâ güncel ve can alıcı bir gündem maddesi haline getiriyor. Bu yazıda, 25 Eylül’deki görüşmenin neden çöktüğünü, maaşlarda beklenen değişimi, servis (araç tahsisi) tartışmasını ve onamı reddedenleri bekleyen riskleri güncel kaynaklara dayanarak derledik.

Hedef 12 nedir, kısaca hatırlayalım?
THY İnsan Kaynakları biriminin 22 Eylül 2026’da duyurduğu Hedef 12 programı, şirketin “sürdürülebilir büyüme ve operasyonel verimlilik” hedefiyle tanıtıldı. Program; uçuş ücreti hesaplama yöntemini, fazla mesaiyi, ekip servis taşımacılığını, harcırah ödemelerini ve kokpit ekibine yönelik bazı ek ödemeleri kapsıyor. Değişikliklerin büyük bölümünün 1 Ocak 2027’de devreye alınması planlanıyor. Şirket, kredili uçuş ücreti hesaplama yöntemini güncellerken, 80 saat üzeri kokpit ve 90 saat üzeri kabin ekibi için taban uçuş birim fiyatında yüzde 100 artış da öngörüyor; yani tablo yalnızca kesinti değil, bazı kalemlerde artış da içeriyor.
Hava-İş ile THY arasındaki görüşme neden sonuçsuz kaldı?
Yetkili sendika Hava-İş, 25 Eylül 2026’da İnsan Kaynakları, Uçuş Operasyonları, Kabin Hizmetleri ve Ekip Planlama birim yöneticileriyle bir araya geldi. Sendika, üyelerinden gelen şikâyetleri ilettiğini ve çözüm önerileri sunduğunu açıkladı. Ancak toplantı sonunda yönetimin; politikasının netleştiğini, kişi bazında maaş kesintisi tutarlarının paylaşılmayacağını, iç hazırlıkların tamamlandığını ve mevcut uygulamada herhangi bir değişikliğe veya iyileştirmeye gidilmeyeceğini bildirdiği aktarıldı.
Sendikanın üç temel itirazı
Hava-İş, toplantı sonrası yaptığı açıklamada üç noktayı öne çıkardı. Birincisi, onam metinlerinin kesinti tutarlarını ve ekonomik kaybı net olarak göstermediği, bu nedenle “bilgilendirilmiş onam” ilkesine aykırı olduğu. İkincisi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 22. maddesi kapsamında esaslı değişiklik sayılan bu uygulamanın, işten çıkarma baskısı altında dayatıldığı ve çalışanların özgür iradesini zedelediği. Üçüncüsü ise, süreç devam ederken sendika temsilcilerine toplu işçi çıkarım bildirimi gönderilmesinin, “kırmızı” (reddeden) oy veren üyelere yönelik bir cezalandırma sinyali olarak okunduğu. Sendika, bu tür fesihlerin geçersiz olacağını savunuyor ve sürecin kamuoyuyla paylaşılacağını duyurdu.
Maaşta yüzde kaç kesinti olacak? Rakamlar ne diyor?
Basına yansıyan ilk haberlerde kabin ve uçuş ekibi için yüzde 20-25 aralığında gelir kaybı iddia edilmişti. Daha sonraki haberlerde bu aralık yüzde 10-20 olarak güncellendi. Uzmanlar, gerçek etkinin kişinin unvanına, kıdemine, aylık uçuş saatine ve mevcut ücret yapısına göre değiştiğini, dolayısıyla tek bir yüzdenin herkes için geçerli olmayacağını vurguluyor. Değişen kalemler arasında sadece taban maaş değil; fazla mesai, uçuş ücreti, servis ve harcırah ödemeleri de yer alıyor. Bu nedenle her kabin memurunun kendi bordrosu üzerinden “öncesi-sonrası” hesabı yapması öneriliyor.
Servis kaldırılıyor mu? Yorgunluk ve güvenlik riski tartışması
Hedef 12 kapsamında en çok tepki çeken başlıklardan biri, iki yıldan fazla kıdemi olan kokpit, kabin ve loadmaster personeli için ekip servis taşımacılığının kaldırılması. Konuyu TBMM’ye taşıyan bir vekil, servis kalkınca yorgun personelin özel araç veya toplu taşımayla eve gitmek zorunda kalabileceğini, bunun da uçuş güvenliği açısından yorgunluk kaynaklı riskleri artırabileceğini öne sürdü. Bu iddia henüz SHGM tarafından değerlendirilmiş bir risk raporuna dayanmıyor; sendika ve basın açıklamalarına dayanan bir uyarı olarak değerlendirilmeli.

Onamı reddedenleri ne bekliyor?
THY, 30 Eylül itibarıyla yaklaşık 32 bin personelin yüzde 99’un üzerinde onay verdiğini duyurdu. Ancak yüksek onay oranı, itirazların bittiği anlamına gelmiyor: küçük bir azınlık onamı reddetmiş durumda ve bu grubun istihdamının nasıl süreceği hâlâ belirsiz. Bazı haberlerde, bireysel onay vermeyen kişilerin kıdem ve yasal haklarının ödenerek sözleşmelerinin sonlandırıldığı öne sürüldü; ancak bu bilgi ikincil kaynaklara dayanıyor ve şirket tarafından resmi olarak doğrulanmadı. Sendika, işten çıkarmaların “kırmızı oy”a karşı bir cezalandırma aracı olarak kullanılması halinde bu fesihlerin hukuken geçersiz sayılması gerektiğini savunuyor.
Konu Meclis’e taşındı: Hangi sorular soruldu?
Bir muhalefet vekili, Hedef 12 uygulamasını Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı’na yazılı soru önergesiyle Meclis gündemine taşıdı. Önergede; değişikliklerin toplu iş sözleşmesiyle uyumu, bireysel onamın toplu pazarlık hakkını zayıflatıp zayıflatmadığı, gizli İK görüşmelerinin amacı, olası toplu işten çıkarmanın kapsamı ve SHGM’nin yorgunluk kaynaklı güvenlik riskleri konusunda bir değerlendirme yapıp yapmadığı soruldu. Bakanlığın bu sorulara vereceği yanıt, sürecin hukuki çerçevesi açısından önemli bir referans noktası olacak.
Kabin memurları için pratik çıkarımlar
Sürecin tamamı hâlâ netleşmemiş olsa da, kabin ekibi üyeleri için bazı somut adımlar öne çıkıyor: bordro kalemlerinizi (taban ücret, uçuş ücreti, fazla mesai, harcırah, servis bedeli) tek tek karşılaştırarak kişisel etkiyi hesaplamak; onam metnini imzalamadan önce İş Kanunu’nun 22. maddesindeki altı iş günlük düşünme süresini kullanmak; sendika temsilcisinden yazılı bilgi talep etmek; ve 1 Ocak 2027’ye kadar gelişmeleri (Bakanlık yanıtı, olası yeni görüşmeler) takip etmek. Değişen mesai düzeni ve olası servis kaybı, uzun ve yorucu nöbetlerde ayakta geçirilen süreyi de etkileyebilir; bu dönemde ayak sağlığına ve doğru kabin memuru ayakkabısı seçimine her zamankinden daha fazla özen göstermek, günün sonunda fark hissettirecek pratik bir detay.
Sıkça Sorulan Sorular
Hedef 12 ne zaman uygulanmaya başlayacak?
Değişikliklerin büyük bölümü 1 Ocak 2027’de devreye alınması planlanıyor. Ancak Hava-İş’in itirazları ve Meclis’teki soru önergesi sürerken, uygulamanın bu tarihte aynen başlayıp başlamayacağı netlik kazanmadı.
THY kabin memurlarının maaşı yüzde kaç düşecek?
Basına yansıyan tahminler yüzde 10 ile 25 arasında değişiyor. Kesin oran kişinin unvanına, kıdemine ve aylık uçuş saatine göre farklılaşıyor; tek bir genel yüzde tüm personel için geçerli değil.
Onam formunu reddeden kabin memurları işten çıkarılabilir mi?
Bu konuda kesinleşmiş resmi bir açıklama yok. Bazı haberlerde reddeden küçük bir grubun sözleşmesinin sonlandırıldığı öne sürülüyor, fakat Hava-İş böyle fesihlerin baskı altında alınan onamla ilgiliyse hukuken geçersiz olacağını savunuyor.
Ekip servisi (araç tahsisi) tamamen kalkıyor mu?
İki yıldan fazla kıdemi olan kokpit, kabin ve loadmaster personeli için servis taşımacılığının kaldırılması planlanıyor. Bu durum, yorgunluk ve ulaşım güvenliği açısından sendika ve bazı vekiller tarafından eleştiriliyor.
Hava-İş süreçte ne yapmayı planlıyor?
Sendika, itirazlarını sürdüreceğini ve süreci üyeleri ile kamuoyuyla şeffaf şekilde paylaşacağını açıkladı. Ayrıca konu, bir vekilin önergesiyle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na da taşındı; bakanlığın yanıtı sonraki adımlar için belirleyici olabilir.
Maaş ve mesai tartışmaları sürerken, uzun nöbetlerde ayaklarınızı koruyacak doğru bir kabin memuru ayakkabısı seçmek elinizde olan en pratik konfor kararlarından biri olarak kalıyor; HostesAyakkabilari.com’un hostes ayakkabısı koleksiyonuna göz atabilirsiniz.